Wat je pas ziet, als je langer kijkt

Sinds onze laatste blog, alweer ruim een halfjaar geleden (!), hebben we ‘gewoon’ ons werk gedaan. Alfred heeft elke week meerdere online vergaderingen. Dan werkt hij de een van de zeven team die hij begeleidt aan hun project. Sommige teams werken de hele week aan het vertalen, andere teams werken deeltijd aan het vertalen. Tussendoor reist hij naar de projecten om hen ter plekke te ondersteunen bij het uitvoeren van community checks. Hannah heeft haar opleiding ‘Missionair werk’ afgerond en is nu bezig met het afronden van haar interne opleiding tot Consulent Bijbelgebruik voor Gebarentalen. Verder is ze als Consulent BvG in Opleiding betrokken bij de vertaalprojecten in Nederland en Vlaanderen.


In deze blog willen we de impact van het vertaalwerk delen. De impact van vertaalwerk is vaak niet direct zichtbaar; dat kost tijd. Inmiddels ben ik (Alfred) bijna vier jaar zelfstandig betrokken bij verschillende vertaalprojecten in Euraziรซ. Langzamerhand komen de verhalen van lokale Dove mensen naar boven. Deze verhalen hoor ik pas later, juist doordat ik langdurig met hen verbonden ben.

Een van de vertalers is ongeveer 65 jaar oud. Hij komt uit een gezin van negen kinderen, waaronder drie Dove jongens. Laten we hem Janos noemen. Janos behoort tot een Hongaarse minderheidsgroep en groeide op tijdens de communistische periode in Roemeniรซ. Voor Janos en zijn twee Dove broers was het erg moeilijk om met hun ouders mee te gaan naar een Hongaarse baptistengemeente. Er was geen tolk, de diensten waren in het Hongaars, er was niets beschikbaar in gebarentaal en bovendien was er sprake van vervolging in die tijd. Janos kreeg van die vervolging weinig mee, simpelweg door het gebrek aan communicatie.

Het is belangrijk te beseffen dat Janos een fervente moedertaalgebruiker is van de Roemeense Gebarentaal; hij denkt sterk visueel en in drie dimensies. Toen hij ongeveer tien tot vijftien jaar oud was, vroeg hij zijn ouders: โ€œWaarom hebben we geen dominee die kan gebaren vanaf de kansel? Ik wil dat het Woord in gebarentaal wordt uitgelegd, niet via geschreven tekst of gesproken taal. Ik wil niet meer mee naar de kerk.โ€ Zijn ouders hoorden dit geschokt en verdrietig aan. Het enige wat zij konden doen, was de situatie in gebed bij God brengen. Ze begonnen te bidden dat hun zoon Jezus persoonlijk zou leren kennen.

In de loop van de jaren trouwde Janos met een Dove vrouw en kreeg hij kinderen, maar zij gingen nooit meer naar de kerk. Na de val van het communisme kwamen veel missionarissen uit de Verenigde Staten naar Roemeniรซ om het evangelie te brengen. Onder hen waren ook mensen die het evangelie van Jezus Christus in gebarentaal brachten. Tijdens een van deze bijeenkomsten werd Janos geraakt en kwam hij tot geloof.

Zo kon hij zijn handen gebruiken om het evangelie te delen binnen de Dove gemeenschap. Tegelijkertijd begon hij stukje voor stukje Bijbelverhalen te vertalen in de Roemeense Gebarentaal. Inmiddels is hij al meer dan tien jaar betrokken als vertaler bij onder andere de verhalensets, Marcus en Matteรผs.

Zijn ouders hebben dit alles mogen meemaken en met grote vreugde gezien dat gebed werkelijk vrucht draagt, al hebben zij daar dertig tot veertig jaar voor moeten bidden.



Een ander voorbeeld van de impact van het vertaalwerk betreft een andere vertaler, die sinds anderhalf tot twee jaar betrokken is bij het vertaalproject. We kennen hem al jarenlang als pastor van een gemeente in Roemeniรซ, waar wij zelf ook hebben gewoond. Laten we hem Nicolae noemen. Nicolae kwam tot geloof na de val van het communisme.

Jarenlang gebruikte Nicolae uitsluitend de geschreven Roemeense taal om zijn preken voor te bereiden en over te brengen in zijn gemeente. Hij is al twintig tot vijfentwintig jaar als pastor aan deze gemeente verbonden. De geschreven Roemeense Bijbel wordt echter niet altijd goed begrepen, wat het voor hem moeilijk maakte om de boodschap helder over te brengen. Nicolae heeft geen theologische opleiding gevolgd en geen formele basis ontvangen, maar door de jaren heen heeft hij veel ervaring opgebouwd en is hij uitgegroeid tot een betrouwbare pastor.

Alfred in de gemeente van pastor Nicolae

Nu zien we duidelijk de impact van het vertaalwerk op Nicolae. Hij gebruikt het vertaalmateriaal inmiddels structureel in de kerk. Het is mooi om te zien dat de kwaliteit van zijn preken is toegenomen en dat deze nu ook goed worden overgebracht in de Roemeense Gebarentaal voor de Dove gemeenschap. Het Woord wordt beter begrepen en vervolgens ook weer doorgegeven aan anderen.

Deze verhalen laten zien hoe belangrijk het is dat vertalingen beschikbaar zijn in de eigen moedertaal, de taal van het hart. Juist dรกt maakt diepe en blijvende impact: binnen de gemeente en voor de Dove gemeenschap in het land zelf.

Hartelijke groet,
Alfred & Hannah

Wist u dat
– we ook emails met nieuws versturen?
– we een gebedsappgroep hebben?
– we honing verkopen?
– we boeken van Ds. R. Van Kooten verkopen?
– we handgemaakte (nacht)lampjes van hout verkopen?
– we het best lastig vinden om regelmatig interessante blogs te schrijven?
– we heel erg blij zijn met onze nieuwe penningmeester Kees Burggraaf?
– we het jammer vinden dat onze oude penningmeester Daan Post ons gaat verlaten?
– we of onze TFC het erg leuk vinden om bij uw vereniging, school of bijbelstudiekring een presentatie te geven?
– we het leuk zouden vinden om horen wat u zou willen weten over het werk dat we doen?
– we het leuk zouden vinden om horen wat u van onze blogs vindt!

Zomernieuws 2025

Verwondering en vernieuwing
Alfred: Begin dit jaar mocht ik als afgevaardigde van onze organisatie deelnemen aan de vijfjaarlijkse wereldconferentie van SIL Global in Zuid-Afrika. Met zoโ€™n 350 deelnemers uit alle windstreken was het een bijzondere en intensieve week. Als een van de drie aanwezige Doven werd mijn aanwezigheid al snel letterlijk zichtbaar en sprekend. In een zaal vol horenden was ik een levend teken: de Dovengemeenschap hoort erbij. Sterker nog, ze mag niet over het hoofd worden gezien in Gods grote missie.

Ondertiteling in Nederlands, English subtitels available, gesproken vertaling is AI gegenereerd

Tijdens de conferentie vond ook de overdracht van leiderschap plaats. Het markeerde het begin van een nieuwe periode. We zien verwachtingsvol uit naar wat God gaat doen, wereldwijd รฉn lokaal. Wat een voorrecht om mee te mogen bouwen aan Zijn werk.

Bezoeken en bouwen
De afgelopen maanden mocht ik verschillende vertaalprojecten bezoeken. Elk project is anders. Sommige zijn nog maar net gestart; daar ben ik vooral adviserend aanwezig: meedenken, vragen stellen, richting geven. Andere teams werken al langer en worden steeds zelfstandiger. Dat is ook de bedoeling, lokale vertalers worden zelf eigenaar van het proces en brengen Gods Woord in hun eigen taal tot leven.

Vanwege auteursrechten op de muziek is de ondertiteling weggevallen.. excuus!
In de Dovenclub in Roemeniรซ laat Alfred zien hoe vertaald videomateriaal wordt beoordeeld door dove deelnemers. Het is niet zomaar een technische controle, mensen worden geraakt.
Zo is er een man die nog nooit met kerk of Bijbel in aanraking kwam. Toch raakt iets hem bij het zien van de beelden. Hij wordt enthousiast, wil meer weten. Het is bijzonder om te zien hoe het Evangelie binnenkomt.
En dan is er een vrouw, doof geboren en opgegroeid in een afgelegen Roemeens bergdorp, zonder ooit gebarentaal te hebben geleerd. Haar wereld bestond jarenlang uit stilte, ook geen gebaren. Voor het vertaalteam is het moeilijk: begrijpt ze iets niet door de vertaling, of omdat ze nooit een taal heeft gehad? Het is een confronterend moment, dat laat zien hoe kwetsbaar รฉn waardevol dit werk is.

Een gepland bezoek aan een gesloten land kon helaas op het laatste moment niet doorgaan. Dat was pijnlijk, vooral voor de projectleider en vertalers daar, die zich hadden voorbereid en ernaar uitgekeken hadden. In plaats daarvan geef ik nu een online training van vijf dagen. Niet ideaal, maar beter dan niets. We bidden dat de verbinding stabiel blijft, dat er rust heerst in het land, en dat de deelnemers met open hart en aandacht kunnen leren.

Kleine tekenen, groot werk
In veel van wat ik doe, voel ik me soms maar klein. Maar juist dan zie ik: God werkt door gebrokenheid heen. Elk gebaar, elke vertaalde zin, elke stap in het proces is onderdeel van een groter verhaal, Zijn verhaal, vol genade, trouw en grote daden. En steeds opnieuw ontdek ik: de Dovengemeenschap is daarin geen voetnoot, maar een kostbaar hoofdstuk.

Links een Bijbel in geschreven Nederlands (2D), rechts een Bijbel in Nederlandse Gebarentaal (3D)

Leren en verbinden
Hannah: Begin mei had ik het voorrecht om acht intensieve dagen door te brengen op de EMDC-conferentie in Zelhem. Vanuit alle windstreken kwamen mensen samen op De Betteld: vier dagen training, vier dagen hoofdprogramma met ontmoeten, delen, luisteren en aanbidden. Wat een vreugde om elke ochtend te beginnen met samen zingen in allerlei (on)bekende talen, samen bidden en luisteren naar wat God op onze harten legde. Zijn werk overstijgt grenzen, culturen en talen en toch nodigt Hij elk van ons persoonlijk uit om mee te doen.

De training die ik volgde heeft diepe indruk op me gemaakt en ging over cross-cultural mentoring. Hoe begeleid je iemand die met een totaal andere culturele bril kijkt naar gezag, verwachtingen, communicatie? Het bracht me niet alleen nieuwe inzichten over hoe ik anderen mag begeleiden, maar ook over mezelf. Ik ontdekte hoezeer het โ€˜polderenโ€™ (het zoeken naar consensus) in mijn Nederlandse bloed zit. Voor mijn Aziatische collegaโ€™s, gewend aan een hiรซrarchisch systeem, is dat echt iets vreemds. Wat een rijkdom dat we hierover in gesprek konden, met ruimte voor verwondering, begrip en humor. Dr. Sunny Hong gaf hierin leiding met zoveel wijsheid en liefde, het was een zegen om van haar te leren.

Hoopvolle signalen
Ook de workshops tijdens het hoofdprogramma waren zeer inspirerend. Artificial Intelligence (AI) in de zending, ethiek rondom copyright, impact meten met de methode Outcomes Harvest, stuk voor stuk bijdragen die mij lieten zien: God is aan het werk, ook in de vernieuwing van onze aanpak.

Maar wat me het meest raakte, was iets onverwachts: een wandeling langs de stands van organisaties. Zes jaar geleden was er niemand die iets deed voor of met Dovengemeenschappen. Deze keer telde ik minstens vijf initiatieven waarin gebarentalen en Doven bereikt worden met het Evangelie. Mijn hart sprong op van vreugde, want dรกรกr zie ik het: de grote werken van God worden zichtbaar, รณรณk in de marge.

Studeren met verlangen
Tegelijkertijd is mijn studie bijna afgerond: nog twee vakken, drie opdrachten. Het is stevig aanpoten, maar ook bijzonder vruchtbaar. Voor het vak Moderne Theologie dook ik in het werk van een voor mij onbekende theoloog: James Lesslie Newbigin. Hij stelt een vraag die me blijft bezighouden: Wat betekent het om het Evangelie te verkondigen in een postchristelijke cultuur? Zijn visie op zending als deelname aan Gods missie, niet als uitbreiding van onze invloed, maar als getuigen van Zijn glorie, raakt aan alles waar ik voor leef.

Dank & gebed
Dank jullie wel voor jullie meeleven, gebed en steun. Dankzij jullie betrokkenheid mogen wij blijven bijdragen aan het zichtbaar maken van Gods liefde โ€” dichtbij, รฉn tot aan de uiteinden van de aarde.

Gebedspunten

  • Bid mee om wijsheid in interculturele samenwerking.
  • Kracht en focus voor Hannah bij de afronding van haar studie.
  • Dank God voor de publicatie van de eerste Markus-hoofdstukken in Nederlandse Gebarentaal begin juli โ€” een mijlpaal!

In verbondenheid,
Alfred & Hannah